De roep om nieuw leiderschap

“Het is tijd dat er weer spiritueel leiderschap komt; leiderschap dat het vrouwelijke eert, dat de aarde eert, en dat de verbinding legt tussen de oude kennis van de mensheid en de uitdagingen van jullie tijd. Door je te verdiepen in de oude verhalen, komt de energie vrij om het werkelijke koningschap op je te nemen....”

Dagobert II

DE ROEP OM NIEUW LEIDERSCHAP
De spirituele missie van Nederland en België

Door Ton van der Kroon

De laatste tijd lijken verschillende polariteiten zich te verscherpen: Islam en Christendom, milieu versus economie, rationele hoofdpolitiek versus een bewustzijnsbeweging, Vlaanderen en Wallonië, De VS en Iran... Zo zijn er nog een paar op te noemen. Op het eerste gezicht losstaande ontwikkelingen, maar er lijkt een rode draad door al deze zaken heen te lopen; in alle gevallen mist het vrouwelijke aspect, het aspect van heling, verbinding, innerlijke bewustwording en organische groei. Telkens wordt gekozen voor het oude patriarchale model van strijd, polariteit, doelen stellen, oplossingen zoeken en eindeloos praten en debatteren. Maar het wordt steeds duidelijker dat het oude model niet meer functioneert; woorden worden hol, oplossingen maken het probleem alleen maar groter, strijd lijdt tot oorlog en destructie, de politiek staat machteloos en het volk wordt onrustig. De kosten voor de oorlog in Irak zijn torenhoog opgelopen, de dollar glijdt af en kan Amerika en Europa meeslepen in een vrije val. Maar ondertussen hebben Bush en Sarkozy het alweer over een volgende oorlog tegen Iran...

Het oude mannelijke leiderschapsmodel lijkt hopeloos verouderd en niet meer toegerust om de huidige complexiteit en chaos het hoofd te bieden. Iets anders is nodig, maar wat? 

De antwoorden lijken echter  niet van de politiek, de wetenschap of de media te komen. Er wordt een ander  beroep op ons gedaan. Sinds de jaren zeventig heeft er een grote spirituele  bewustwording plaatsgevonden in Nederland, die zich tot nu toe vooral  individueel heeft vertaald. Het lijkt tijd dat we dat spirituele bewustzijn maatschappelijk verankeren; dat we op een andere manier naar onze problemen kijken, dat we een verbinding kunnen leggen tussen de innerlijke ervaring en  de uiterlijke ontwikkelingen in de wereld. In plaats van het eindeloos  achter problemen aanlopen om te kijken wie er schuldig is kunnen we wellicht  kijken naar de vraag: wat is de uitdaging, de missie van Nederland en België? Wat  hebben we zelf bij te dragen in het grotere geheel? Wat is onze kracht en wat is onze kwetsbaarheid?
Welk leiderschap is er nodig om ons door de komende jaren van chaos en verandering te leiden?

De kracht van het Vrouwelijke
Hoe kan het dat onze maatschappij louter een samenleving is geworden waarin het mannelijke de boventoon voert, en kerk, politiek, onderwijs en wetenschap vooral op patriarchale leest geschoeid zijn? Laten we daarvoor terugkijken naar de geschiedenis: 
Als we kijken naar het Westerse geloofssysteem, dan zien we dat we tweeduizend jaar lang onder de invloed geweest zijn van een patriarchale kerk, wat een groot stempel heeft gedrukt op onze cultuur. In het christendom is de ziel, het vrouwelijke principe, lang geleden verbannen. De ziel wordt vaak als vrouwelijk gezien; ze is donker, vochtig, verleidelijk en aards. In tegenstelling tot de ziel wordt de geest als mannelijk beschouwd. De geest is helder, licht, hemels, het is de vonk van inspiratie. In de afgelopen tweeduizend jaar zijn we een maatschappij van de geest geworden. In de heilige drie-eenheid waren de vader, de zoon en de heilige geest vertegenwoordigd, maar de ziel ontbrak. De kerk heeft de rol van de vrouw in de afgelopen eeuwen danig ingeperkt en sex uitgeroepen tot het domein van de duivel. Waar in de eerste eeuwen van het christendom mannen en vrouwen nog samen predikten werden vrouwen allengs uit het priesterambt geweerd. En toch zien we dat in vele verhalen het vaak de vrouw is, de muze, de ziel, die de man weer terugbrengt naar de bron. Het vrouwelijke element is nodig in geboortetijden, wanneer de barensweeën van een nieuwe tijd voelbaar worden. 

Zoektocht naar de wortels
Het is een wat merkwaardig fenomeen dat er vaak wordt gesproken over de Joods - Christelijke wortels van onze cultuur. Onze wortels zijn namelijk niet joods- christelijk, maar Germaans - Keltisch. Tijdens de verovering door de Romeinen werden de lokale godsdiensten in eerste instantie toegestaan, maar later vervangen door het Christelijke geloof. Toen Keizer Constantijn in de derde eeuw na Christus zijn rijk uit elkaar zag vallen, koos hij voor een monotheïstische godsdienst om de eenheid te bewaren. Door allemaal in dezelfde God te geloven was het wellicht uit met de eindeloze verdeeldheid die heerste. De Germaanse en Keltische goden werden in de ban gedaan, en de wortels met de oude natuurgodsdienst werden afgesneden, de heilige bomen omgehakt en de godin uit de oude matriarchale tijden werd verketterd. Daarmee werden we ondergeschikt gemaakt aan de staatsgodsdienst van Rome, die net zo was georganiseerd als het Romeinse leger: een aanvoerder aan de top, daaronder de centurions, de legionairs en het voetvolk. Deze hiërarchische opbouw treffen we ook aan in de rooms-katholieke kerk; de paus aan de top, daaronder de kardinalen, de bisschoppen, de priesters en het volk. Net als de verovering van grote delen van Europa ging de kerstening niet zonder slag of stoot; het geloof van de bezetter werd simpelweg opgelegd. Tegenstand werd niet geduld en uit de weg geruimd. Zo verdween de kennis en de traditie van de oude godsdiensten. Met het afhakken van onze spirituele wortels verdween ook onze verbinding met de aarde en de natuur. Onze godsdienst werd een hemelgodsdienst, met een god de Vader in de hemel. Moeder Aarde werd vergeten. De  kerk stelde zich boven andere godsdiensten en culturen op als het enige ware geloof, en heeft dat, net als de islam, te vuur en te zwaard in de afgelopen eeuwen verdedigd.    

Allengs vergaten we de wijsheid van de aarde en de rituelen en namen het geloof van de bezetter over, als was het ons eigen geloof. De onderdrukking werd geïncorporeerd in ons geloof, alsof we klein en onwetend moesten worden gehouden. Hoewel het Christelijk geloof ons een schat aan spiritualiteit, schoonheid en rijkdom aan ideeën over vergeving, liefde en wijsheid heeft opgeleverd, hebben we vaak te weinig oog gehad voor de schaduwkant van het Christendom.

Het gegeven dat de godsdienst van boven werd opgelegd komen we nog steeds tegen in de religieuze dwang die de kerk tekent. Het geloofsdogma staat geen eigen interpretatie van het geloof toe en is rotsvast in haar houding ten opzichte van religieuze kwesties over wat waar zou zijn en wat niet. Maria is een maagd, Jezus was de zoon van god, Maria Magdalena was een hoer, etc. Alles wat refereert aan de oude nauurgodsdiensten werd heidens genoemd en daarmee verketterd. In publicaties wordt gewezen op de gevaren van bijvoorbeeld de New Age, van Tarotkaarten, hekserij en handlezingen. Zelfs de films van Harry Potter, die gaan over tovenarij en heksen worden door de kerk als een bedreiging gezien.
De zoektocht van vele mensen naar andere vormen van geloof is echter een uiting van het verlangen naar een persoonlijk beleefde godsdienst en een terugkeer naar de waarden van Moeder Aarde en het verbannen vrouwelijke aspect. 

Europa
Door de scheiding van kerk en staat tijdens de periode van de Verlichting verdween de laatste verbinding tussen het spirituele en het wereldse, tussen natuur en cultuur. Europa is een staat van het verstand geworden. En hoewel dat grote voordelen heeft opgeleverd, heeft het ons ook afgesneden van datgene dat cruciaal is om te overleven; ons contact met onze wortels, de aarde, het vrouwelijke. De eenwording van Europa lijkt louter gebaseerd te zijn op economische principes; we moeten ons immers weren tegen economieën zoals die van Amerika en China. Maar er ontbreekt een spirituele basis voor de werkelijke heelwording van de Europese landen. Een verstandshuwelijk dat louter gebaseerd is op materiele drijfveren is niet genoeg om een volk te verenigen. Er is een bewustwording nodig die verder gaat dan de zorg om onze economie en onze veiligheid. We hebben een nieuwe visie nodig over onze identiteit en de rol die we in de wereld te vervullen hebben. Europa heeft een lange geschiedenis, en een enorm rijke traditie. We zijn welvarend en bezitten een schat aan culturele en wetenschappelijke kennis. We hebben een grote macht in de wereld, wellicht niet meer de grootste economische macht, maar wel een spirituele macht. Daar staat tegenover dat we een even grote karmische schuldenlast met ons meedragen; we hebben de halve wereld veroverd, ons systeem opgelegd, de grondstoffen en andere schatten meegevoerd naar ons eigen continent en vaak een berooide en verdeelde cultuur achtergelaten. Het wordt tijd dat we onze schuld onder ogen zien en vereffenen. Het houdt geen stand door alleen de grenzen te sluiten en immigranten te weren uit fort Europa. Integendeel; we hebben ze nodig om de toenemende vergrijzing tegen te gaan. Maar als dat opnieuw het enige argument zou zijn om immigranten toe te laten zijn we op dezelfde opportunistische manier bezig als in het verleden. Als we kunnen uitstijgen boven onze egocentrische manier van denken en onze werkelijke rol opnemen in de wereld, zal Europa als een oude wijze en gelouterde koning harmonie kunnen brengen in een wereld die worstelt met haar onderlinge verdeeldheid. De tijd van dualiteit en strijd is voorbij. Met het oog op de komende grote omwentelingen en wereldomvattende uitdagingen is een louter op ons zelf gericht zijn geen optie. Pas als we de last van het verleden kunnen transformeren kan Europa weer daadkrachtig worden in plaats van passief en inert. Het lijkt alsof we ten eerste de band met de Islam moeten herstellen, die in deze tijd zo explosief en kwetsbaar is geworden.

In de ban van de Ring
Rondom de wisseling van het millennium verscheen een filmtrilogie waar de hele wereld van in de ban raakte en waarin de tovenaar Gandalf een van de cruciale rollen vervulde: Lord of the Rings.

Vele mensen werden gegrepen door de mythische avonturen van Frodo, Gandalf, Aragorn en hun metgezellen. Ze werden betoverd door het verhaal. Aan de vooravond van de oorlog in Irak leek de film soms mythische proporties aan te nemen. Mythologische realiteit en dagelijkse werkelijkheid leken steeds meer onontwarbaar verstrengeld te raken. Het Westerse Europa begon Tolkien-achtige trekjes te krijgen. De Verenigde Staten, Engeland en andere westerse machten trokken op naar Irak, dat geografisch gezien zeer veel op de plek lijkt waar Mordor ligt in Midden Aarde. Het tweede deel van de film-trilogie, the Two Towers, kwam uit vlak na de aanval op de Twin Towers. Het bondgenootschap dat misdadiger Sadam Hoessein moest vernietigen werd verraden door Bush, die de ring van macht gebruikte en daarmee zelf in de ban kwam van het kwaad. 

‘Als dat zo is dan is de strijd nog lang niet over,’ schreef ik in een artikel in 2003 toen Bush net ‘Mission accomplished’ had geroepen. ’Want wie de ring gebruikt, zal erdoor worden verteerd. Zijn macht zal groeien en groeien, maar tegelijkertijd zal zijn angst en grootheidswaanzin bovenmenselijke proporties aannemen.’ Inderdaad is in de jaren daarna de oorlog in Irak uitgegroeid tot een mondiale catastrofe, die een hoop kwaad bloed heeft gezet.

De kern van het verhaal is dat de ring van macht moet worden teruggeworpen in de Doemberg waar hij ooit gemaakt is. De jonge hobbit Frodo neemt deze taak op zich, gesteund door een gezelschap van elfen, dwergen en tovenaars.

In het verhaal van LOTR komen bijna geen vrouwen voor, op Galadriel, Arwen en Eowyn na, maar toch draait de mythe voor een groot deel om de macht van het vrouwelijke. Waar het (gebroken) koningszwaard staat voor het mannelijke element, zo staat de ring voor het vrouwelijke element. In dit geval wordt het vrouwelijke als machtsmiddel gebruikt door Sauron; ‘One ring to rule them all, One ring to find them, One ring to bring them all and in the darkness bind them.’ Er lijkt nog een aanwijzing te zijn dat het thema draait om het vrouwelijke aspect. Het woord Mordor heeft enige verwantschap met het engelse woord ‘mother’. 

In het verhaal van LOTR krijgen we een indruk wat er gebeurt als het vrouwelijke - de ring - onder de invloed is van Sauron, de macht van het Kwaad. We zien hoe het vrouwelijke wordt onderdrukt en misbruikt. In zekere zin herkennen we hierin de positie van het vrouwelijke ten tijde van het patriarchaat; het vrouwelijke wordt misbruikt en misvormd door mannelijk leiderschap dat niet in verbinding staat met de liefde, maar gericht is op macht. De aarde wordt verwoest, de natuur onteerd, de mensen worden slaven en de wereld gaat een zekere ondergang tegemoet. De kracht van de ring wordt gebruikt om mensen te beheersen en hun geest te manipuleren.
Het is een open deur, maar oorlogen zijn voornamelijk mannen-aangelegenheden. 

Toch wordt dit aspect nauwelijks besproken of onderzocht in de media tijdens het hele oorlogsspel. De uiterlijke oorlog weerspiegelt iets van de oorlog die zich in de mannelijke ziel afspeelt. Het is zijn strijd om los te komen van de moeder en de macht in handen te krijgen. Het gevaar daarbij is dat we die macht gaan misbruiken. We moeten de ring teruggooien in de berg waar ie gecreëerd is; in het vuur van onze eigen ziel. Dit is de grootste uitdaging van het hele verhaal: zodra we het kwaad buiten ons projecteren - in een andere persoon, een ander land, een ander volk, een andere religie -  bezwijken we voor de macht van de ring en komen we zelf in de greep van het kwaad.

De ring is verleidelijk, vooral in tijden van chaos en crisis, en niemand wil graag de moeilijke tocht naar zijn eigen Doemberg afleggen. Veelal zijn we geneigd de macht - de ring - te gebruiken en daarmee ten strijde te trekken. Het is ons strijd om te overleven en macht te krijgen over het lot dat ons gegeven is. Het enige wat ons kan bevrijden is de ring van macht los te laten en het leven in dankbaarheid te accepteren.

Midden Aarde als Europa
Als we Midden Aarde vergelijken met Europa dan zien we dat er zich een mythologische strijd afspeelt om de toekomst. Het Westen en de Islam zijn met elkaar in botsing, twee dominante culturen die vechten om de hegemonie, al vele eeuwen lang. 

Irak lijkt op de kaart van Midden Aarde de plaats van Mordor in te nemen, het land waar de Doemberg ligt en waar de ring is gesmeed. Irak wordt ook wel de wieg van onze cultuur genoemd, omdat het de plaats was waar de Hof van Eden werd gesitueerd. Vanaf 4000 v. Chr. leefden de Sumeriërs in het gebied tussen de Eufraat en de Tigris. Uruk was de hoofdstad en bekend om de tempel van Innana, de hemelgodin.

De terminologie uit LOTR als Uruk-hai of Orks, de donkere, fanatieke wilden uit het verhaal, en de oorlogszuchtige taal die ze spreken kunnen gemakkelijk geassocieerd worden met de situatie van Irak.

De Sumerische cultuur is een van de oudste culturen. Het is de bron waaruit het verhaal van Adam en Eva, Noach en Abraham is ontsproten. Abraham is de stamvader van de zowel de Joodse, Christelijke als Islamitische cultuur. 

Irak is echter het strijdtoneel voor een gruwelijke oorlog die al jaren voortsleept. 

Bush is net als Boromir gevallen voor de macht van de ring. Hij schoof het internationale gezelschap van de Vernigde Naties aan de kant en ging op eigen houtje de strijd aan, geholpen door Groot-Brittannië. Hoewel overal ter wereld duizenden mensen protesteerden tegen de voorgenomen oorlog, werd de strijd om Irak ingezet onder valse motieven. Er zouden massavernietigingswapens zijn en Saddam Hoesein zou verwant zijn met AL Qaeda en Bin Laden. Wonderlijk genoeg bleek later dat de Bin Laden familie goede banden onderhield met de Bush familie. Een strijd om macht, olie en eer wordt momenteel uitgevochten tussen het Westers-Christelijke Amerika enerzijds en de Islamitische strijdgroepen anderzijds. Het verdeelde Europa staat erbij en kijkt ernaar. Er wordt niet ingegrepen om de strijd de stoppen omdat onze loyaliteit bij Amerika ligt en niet bij de Islam.

Srebrenica
De oorlog in Joegoslavië lijkt het Mordor voor Nederland te zijn geweest. We trokken erheen om de moslim-enclave Srebrenica te beschermen tegen de aanvallen van de Serviërs. Het eindigde in het debacle van kolonel Karremans en het failliet van de Nederlandse mannelijkheid. In plaats van het Nederlandse adagium ‘Je maintiendrai’ – ik houd stand - in ere te houden, vertrokken we met de staart tussen de benen. Achtduizend mannen werden omgebracht, en de vrouwen werden verkracht. Het hele gebeuren tekende de krachteloosheid van de Nederlandse man en het gebrek aan daadkrachtig optreden van de Nederlandse politiek. In sommige situaties moet je optreden. Maar blijkbaar waren we na vele waardeloze bestanden nog steeds niet overtuigd van de ernst van de situatie. We bleven praten in plaats van te handelen. Het duurde zeven jaar voor de schaamte van deze actie resulteerde in de val van het kabinet, maar ook toen leek het alsof we nog steeds niet de volle omvang van onze verantwoordelijkheid onder ogen wilden zien. Was het anders geweest als het geen moslims waren geweest, maar bijvoorbeeld Duitsers of Fransen die we hadden moeten beschermen? Hadden we dan wel luchtsteun gekregen? Waarom durfden we niet in te grijpen? Waarom hadden de soldaten geen volmacht om op te treden in wat duidelijk een vuile oorlog was? Waarom namen overste Karremans en zijn collega’s kadootjes aan van Mladic alsof we handlangers van Sauron waren? Het zijn donkere bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis. Srebrenica vertegenwoordigt een karmische last die niet alleen op de schouders van de soldaten ligt die er aanwezig waren, maar een aanwijzing voor heel Nederland om het gebrek aan mannelijkheid en daadkracht onder ogen te zien.  We hebben onze missie niet volbracht. Door de pijn daarvan onder ogen te zien en de verantwoordelijkheid te nemen voor ons falen zijn we in staat om de wond uit het verleden te helen. Zonder een diep doorvoelde verwerking van het gebeuren blijft de schim uit Joegoslavië ons achtervolgen.. Achter het drama van Srebrenica gaat het drama schuil van de verwonde mannelijkheid, zowel in de Islamitische als de Christelijke cultuur. Als we die collectieve wond niet helen, zullen er in de toekomst nog meer mannen verdwijnen in het bos om er nooit meer uit terug te keren. Srebrenica, Irak, Uruzgan, Afghanistan, en wellicht binnenkort Iran… het lijkt een herhaling van hetzelfde verhaal, en het wordt tijd dat Nederland de moed heeft om haar rol in te nemen als de jonge Frodo in The Lord of the Rings. Zoals we ooit eenzijdige ontwapening voorstelden in de koude oorlog en daarmee een beslissende stap maakten in de verbinding tussen oost en west, tussen Rusland en Amerika, zo lijkt het nu dat we opnieuw een moedige stap voorwaarts moeten maken in de verbinding met de Islam. We moeten haar niet verketteren en afwijzen als een gevaarlijke vijand, maar samen op zoek gaan naar datgene wat ons verbindt en wat ons verwondt. Daarbij zouden het wel eens de vrouwen kunnen zijn – of het vrouwelijke, de ring – die ons de weg kan wijzen.

Terug naar de bron
Het verhaal van Lord of the Rings is o.a. geïnspireerd op een veel ouder verhaal, namelijk de Siegfried –sage. De ring is de ring des Nibelungen, en de held van het verhaal is Siegfried. De oorsprong van dit verhaal ligt in de vroege middeleeuwen en berust op een waar gebeurde geschiedenis, die voor ons thema interessant is. Het is de geschiedenis van de verloren koning Dagobert II, de laatste afstammeling van de Merovingische koningen. Het verhaal gaat dat deze koningen afstammelingen zijn van de bloedlijn van Jezus en Maria Magdalena. 

Toen Maria Magdalena met haar kind Sarah naar Zuid Frankrijk vluchtte, zette de stamboom van het Davidische koningshuis zich voort in het Merovingische koningshuis, waarvan koning Clovis zich als eerste tot het Christendom bekeerde. Op de gevel van de Franse kroningskathedraal in Reims wordt de hele stamboom afgebeeld: van de voorouders van Salomo en de koningin van Sheba tot aan de geboorte van Jezus op de onderste rand van de kathedraal, het huwelijk van Jezus en Maria Magdalena op de middelste rand en de geboorte van Clovis en de andere franse koningen op de bovenste rand. Centraal op de voorgevel staan naast het grote ronde roosvenster de twee beelden van Jezus en Maria Magdalena. Boven hen het beeld van koning Clovis in een doopvat. Duidelijk is dat de stamboom doorloopt vanuit de Joodse koningen tot de Franse koningshuizen. Niet alleen het franse koningshuis stamt uit de Davidische bloedlijn, ook het Habsburgse koningshuis, het spaanse koningshuis, het huis van De Bourbon de Parma, de Medici en het Nederlandse koningshuis stammen van dezelfde familie af. De Nederlandse leeuw lijkt een verwijzing te zijn naar de leeuw van Juda.

Het verhaal van Dagobert en de Merovingische koningen lijkt totaal in de vergetelheid te zijn geraakt. In de geschiedenisboeken wordt de periode tussen het Romeinse rijk en Karel de Grote in grove streken afgedaan als een periode van chaos en barbaren. Weinigen kennen het verhaal van de twee buurrijken Austrasië en Neustrië en de macht van de Merovingers. Blijkbaar was het de latere machthebbers eraan gelegen om deze periode het liefst zo snel mogelijk te vergeten of te verbannen uit de geschiedenis. 

Het verhaal van Dagobert werd een mythe die voortleefde in de harten van de mensen als de ware koning. Het thema van de verloren koning werd niet alleen de inspiratiebron voor het wildemanverhaal, maar ook voor het verhaal van Siegfried en de Ring van de Nibelungen. Op diens beurt inspireerde dit verhaal de trilogie van Tolkien’s Lord of the Rings, waarin het thema van de verloren koning, Aragorn, opnieuw terugkeert.
Aangezien ik sinds 1998 mannenworkshops gaf in de bossen van Orval, besloot ik in 2007 naar het woud te gaan waar koning Dagobert was gedood om poolshoogte te nemen. Er bekroop me een wonderlijk gevoel. Het woud deed denken aan de mythe van de Wildeman. Aan het begin van het verhaal verdwijnen honderden mannen in het bos. De oorzaak van de mysterieuze verdwijningen is de roodharige Wildeman, die een vervloekte koning blijkt te zijn die al eeuwen op de bodem van een meer in het bos ligt. 

Ik besefte me opeens een aantal verrassende overeenkomsten tussen het wildeman-verhaal en de mythe van Koning Dagobert, die wel de Verloren koning wordt genoemd, Le Roi Perdu. De Merovingische koningen stonden namelijk bekend om hun roodbruine haar, dat ze nooit knipten, in de traditie van de Essenen. Het Wildeman-verhaal komt globaal voor in het gebied wat ooit het rijk van Dagobert was, Austrasië. Dagobert wordt geassocieerd met de schat van de Merovingers, de schat die we zowel in het verhaal van de wildeman tegenkomen aan het eind van het sprookje, als in een modern verhaal wat iedereen kent: de geldschat van Dagobert Duck.  In het gebied rondom het woud, dat iets ten noorden van Verdun ligt zijn inderdaad duizenden mannen verdwenen tijdens de bloedige loopgravenoorlog in de eerste wereldoorlog tussen Frankrijk en Duitsland. De gouden bron in het bos uit het sprookje lijkt op de bron van Orval (‘or val’ betekent gouden vallei) en maakt opeens duidelijk waaraan de abdij zijn plaatselijke mythe dankt. De ring die Mathilde in de bron verloor en die werd teruggeven door een vis kan wellicht duiden op de koninklijke afstammingslijn. Mathilde was de pleegmoeder van Godfried van Bouillon en had het land voor de abdij aan de monniken geschonken. De oudste graven in de abdij die vlak bij de bron liggen zijn van Merovingische vorsten. 

De terugkeer van spiritueel leiderschap
Als we al deze puzzelstukjes bij elkaar leggen ontstaat een wonderlijk beeld van verborgen mysteries en onderliggende krachten die in onze wereld gaande zijn. 

Het lijkt erop dat het verhaal van Maria Magdalena, die de vertegenwoordiging is van het onderdrukte vrouwelijke, niet alleen ons beeld van de kerk overhoop haalt, maar ook van het politieke leiderschap van onze samenleving. Er mist iets cruciaals: het hart. Onze politiek is een hoofdpolitiek, geen hart-politiek. De politici, veelal mannen, proberen op de oude manier het leiderschap vorm te geven via macht en het verstand, maar ze zijn niet meer verbonden met de oude wetten van de natuur en de goden.

Toen ik me afstemde op koning Dagobert bij het meertje waar hij ooit vermoord was kwam de volgende tekst door:
‘De schat die met mij verloren is gegaan is de spirituele kennis die van belang is voor de harmonie tussen de mens, de aarde en de hemel. Dit waren de werkelijke schatten die ik had. Door de jaren heen werd dit een schat van geld en de koning werd een stripfiguur en een ironisch symbool voor hebzucht. Het gaat eigenlijk om verbinding met de rijkdommen van de aarde...

Ik werd niet alleen vermoord,  maar ook het vrouwelijke principe werd afgeslacht en verkracht om de bloedlijn uit te roeien. Vele vrouwen werden misbruikt. Vrouwen stonden bij onze familie in hoog aanzien. Het vrouwelijke in de familie werd geëerd. Mijn vrouw was mijn inspiratiebron. Dienstbaarheid aan het vrouwelijke was echter een doorn in het oog van de Roomse kerk. 

Door deze ontwikkeling in Europa was er geen verbinding met de aarde en het vrouwelijke principe meer. Ook in de politiek werd er gekozen voor de mannelijke lijn. Dit leidde tot agressieve onderdrukking in België, Nederland, Duitsland en Frankrijk, de landen die tot mijn rijk behoorden. 

Er is in deze tijd een nieuw leiderschap nodig voor de verbinding tussen het mannelijke en het vrouwelijke. Dit is nodig voor creatie. Het is de tijd van creatie. Veel zal verdwijnen maar het Wezenlijke blijft. Het wezenlijke onthult zich keer op keer voor jullie. Voor wie ogen heeft om te zien en voor wie oren heeft om te horen. Het mysterie is binnen handbereik. Het doorgeven van de spirituele kennis is zeer belangrijk. 

Die geef ik door aan jullie om verder uit te dragen. Mijn tijd is geweest, ik moet rusten. Ik weet dat de kennis van de aarde opnieuw gehoord wordt. Ik keer terug naar het land van m'n voorvaderen.’ 

Arduina
Toen ik later met een groep opnieuw in Orval was, hoorden we van de heilige berg van Arduina, de vroegere godin van de Ardennen. We besloten naar de berg toe te gaan en de godin opnieuw aan te roepen. Ooit was haar heiligdom ingenomen door een zekere Sint Walfroi, de omgeving werd gekerstend en iedereen vergat het heiligdom van de godin. Maar in een tijd waarin België bijna verscheurd wordt door politieke onenigheid en mannelijke dominantie, leek het ons een goed idee de energie van deze godin weer terug te brengen. We deden een uitgebreid ritueel waarbij we de pijn voelden van de eeuwenlange onderdrukking van het vrouwelijke. Toen het ritueel klaar was besloten we deze energie naar Brussel te brengen, van het bos naar de stad. We namen water mee van de bron van Mathilde uit Orval, omdat water het vrouwelijke element vertegenwoordigt. Het verhaal van de bron van Orval gaat erover dat een zekere prinses Mathilde haar ring verloor, die werd teruggegeven door een vis. Mathilde was lid van de bloedlijn van de Merovingers en de ring zou weleens kunnen duiden op het verloren koningschap. Omdat België tegenwoordig een nieuwe Mathilde heeft, de echtgenoot van prins Philip, leek het ons passend water mee te nemen van de Mathilde bron naar het mannelijke bolwerk in Brussel, als symbool van het vrouwelijke element als heling van de doorgeschoten mannelijke politiek. Toen we in Brussel aankwamen zagen we overal posters hangen van Maria Magdalena, die verwezen naar een schilderij van Leonardo Da Vinci dat op een tentoonstelling in de stad hing. Het leek of het vrouwelijke ons verwelkomde. 

We hebben het water op de Koningsberg uitgegoten, rondom het standbeeld van Godfried van Bouillon. Het is een plek waar de krachtlijnen van Brussel elkaar kruisen. De dag erna vond er in het Vlaamse parlement een eerste stemming plaats over het wel of niet afscheiden van Wallonië.

Maria Magdalena Festival in Nederland
In Nederland vond vlak daarna het tweede Maria Magdalena Festival plaats. Het festival werd in de Sint Janskerk gevierd die was gehuurd van de plaatselijke parochie. De koster maakte zich echter zorgen over het geplande festival en zou aanwezig zijn tijdens de dag om te kijken of alles in goede harmonie zou verlopen. Dat lukte aardig, omdat iedereen zich bewust was van de waarde van wederzijds respect voor elkaars verschillende manieren van geloof. Maar aan het eind van de dag gebeurde er iets onvoorziens. Er was een optreden van een diva met een stem die vier octaven bij elkaar zong en prachtige liederen liet horen; ze vermengde het Ave Maria, met liederen vanuit de Joodse, Islamitische en Hindoestaanse godsdiensten. Toen ze een gospellied ten gehore bracht kon iedereen niet anders doen dan gaan staan en meedansen op de klanken van de muziek. Al snel werd er overal gedanst in de kerk. Toen een volgend dansnummer werd voorgesteld, schoot de koster opeens naar voren en ontstak in woede. Met opgeheven vinger verbood hij de zangeres het nummer te zingen: ‘Er mag niet gedanst worden in de kerk.’ Het leek alsof hij het vrouwelijke, vertegenwoordigd door de spontane beweging van dans en plezier, en de spirituele kracht van de zangeres, opnieuw een halt toeriep en verbood. Het was begrijpelijk dat de arme man vanuit zijn geloof dit niet kon toestaan, maar hij was voor mij op dat moment het archetype van het verstarde en verzuurde mannelijke dat het vrouwelijke afwijst en onderdrukt, uit angst voor haar ongeremde levenskracht. De mensenmenigte ging weer gedwee in de bankjes zitten, maar het liefst was ik op dat moment naar buiten gedanst. Ik kende die subtiele onderdrukking vanuit mijn eigen jeugd maar al te goed; je mocht niet teveel van het leven genieten, niet echt in je kracht gaan staan, niet werkelijk je impulsen volgen en je hart laten zingen. De onderdrukking van het geloof had zich in de loop der eeuwen goed in onze harten genesteld. We zijn bang voor God geworden en bang voor onze eigen kracht. We hebben het vrouwelijke aan banden gelegd en Maria Magdalena als hoer verguisd, de vrouw die symbool staat voor de bruid, de metgezel van Jezus, en de ingewijde in het Al. Onze kerk is een kerk geworden van steen, niet van water.

Ton is auteur van De Terugkeer van de koning, de Mystieke Roos, boek der Liefde en de Zevende Poort, een inwijdingspad voor deze tijd. Hij geeft al zeventien jaar lang mannenworkshops in Nederland en België, en de laatste jaren eveneens in de Gazastrook. Hij is tevens initiator van het Maria Magdalena Festival in Zuid Frankrijk.

NB. Dit artikel was een voorpublikatie van de nieuwe editie van ‘De Terugkeer van de koning, het boek voor mannen over liefde, lust en leiderschap’, dat in april 2008 uitkwam in een herziene en uitgebreide versie.